آموزشی

رنگ ضد خزه پروانه کشتی؛ انتخاب پوشش مناسب برنز و آلومینیوم

رنگ ضد خزه پروانه کشتی؛ نمای نزدیک از پروانه‌ی برنزی پنج‌پره‌ی کشتی

رنگ ضد خزه پروانه کشتی را نمی‌شود مثل رنگ بدنه انتخاب کرد. پروانه، شفت و تراستر هم باید از خزه و صدف پاک بمانند و هم جنس فلزشان آسیب نبیند. یک انتخاب اشتباه یا پروانه را زبر می‌کند یا خوردگی را شروع می‌کند.

مالک ناوگان و لنج‌دار معمولاً می‌پرسد: روی برنز چه رنگی بزنم؟ روی آلومینیوم چه؟ در این راهنما جواب را بر اساس جنس فلز، نوع پوشش و آماده‌سازی سطح می‌خوانید.

برای بدنه‌ی شناور، مقاله‌ی رنگ ضد خزه چیست و بهترین رنگ ضد خزه را ببینید. این مطلب فقط درباره‌ی پروانه و قطعات زیر آب است.

رنگ ضد خزه پروانه کشتی چیست و چرا با رنگ بدنه فرق دارد؟

رنگ ضد خزه پروانه کشتی پوششی است که جلوی چسبیدن جلبک، صدف و دیگر موجودات دریایی را روی پروانه و قطعات اطراف آن می‌گیرد. کار آن ظاهراً مثل ضد خزه بدنه است، اما شرایط کاملاً فرق دارد.

پروانه با سرعت بالا می‌چرخد و آب با شدت از روی پره‌ها رد می‌شود. فلز آن معمولاً برنز یا آلیاژ مشابه است. قطعات اطراف، مثل پاخور و درایو، ممکن است آلومینیومی باشند.

به همین دلیل، رنگ بدنه روی پروانه معمولاً زود پوسته می‌شود و می‌ریزد. چند نکته‌ی اصلی را باید در نظر داشت:

  • پره‌ی پروانه باید سطح صاف و بدون زبری داشته باشد.
  • پوشش ضخیم می‌تواند شکل پره را تغییر دهد.
  • جنس فلز تعیین می‌کند کدام پوشش بی‌خطر است.
  • آند فداشونده باید دست‌نخورده بماند.

اثر رشد خزه روی پروانه چیست؟

رشد خزه و صدف روی پره‌ها سطح را زبر می‌کند. پروانه‌ی زبر بازده کمتری دارد و موتور برای رسیدن به همان سرعت باید سخت‌تر کار کند. نتیجه‌اش مصرف سوخت بیشتر است.

مطالب مرتبط  پرایمر صنعتی چیست؟ ۶ نوع رایج، کاربرد و راهنمای انتخاب

آلودگی روی پروانه همچنین می‌تواند لرزش ایجاد کند و کار شفت و تراستر را سخت‌تر کند. در توقف‌های طولانی، پروانه چون ثابت است زودتر از بقیه‌ی بدنه پوشیده می‌شود و رنگ ضد خزه پروانه کشتی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

ما برای این مقاله درصد دقیق افزایش مصرف سوخت را ننوشتیم، چون این عدد به نوع شناور، سرعت و میزان آلودگی بستگی دارد و در برگه‌ی فنی باژاک نیامده است.

پروانه‌ی برنزی زیر بدنه‌ی شناور؛ محل اجرای رنگ ضد خزه پروانه کشتی

انتخاب رنگ ضد خزه پروانه کشتی بر اساس جنس فلز

برای انتخاب رنگ ضد خزه پروانه کشتی اول جنس قطعه را مشخص کنید. چیزی که روی برنز بی‌خطر است، ممکن است روی آلومینیوم خوردگی ایجاد کند. جدول زیر خلاصه‌ی ماجراست:

جنس قطعه ریسک اصلی نکته‌ی انتخاب
برنز گاهی زبری و ریزش لایه با سازنده و برگه‌ی فنی تطبیق دهید؛ آماده‌سازی دقیق لازم است
استیل زنگ‌نزن چسبندگی ضعیف بدون پرایمر پرایمر سازگار و پوشش مجاز را از TDS بخوانید
آلومینیوم خوردگی گالوانیک با پوشش مسی ضد خزه مسی نزنید؛ فقط پوشش مخصوص آلومینیوم

رنگ ضد خزه پروانه کشتی روی برنز

برنز در پروانه‌ی کشتی رایج‌ترین جنس است و چون خودش مس‌دار است، با پوشش‌های ضد خزه‌ی مسی سازگاری بهتری دارد. با این حال، همه‌ی پوشش‌ها روی پره‌های صیقلی خوب نمی‌چسبند.

سطح برنز باید تمیز و کمی زبر شود تا پرایمر یا پوشش بچسبد. بیش از حد سنباده زدن هم خوب نیست، چون شکل پره و بالانس پروانه را به هم می‌زند. اگر پروانه‌ی گران‌قیمت دارید، پیش از هر کاری از سازنده‌ی آن بپرسید.

ضد خزه روی آلومینیوم

آلومینیوم از مس فعال‌تر است. اگر روی آن پوشش مسی بزنید و آب شور مسیر الکتریکی بسازد، آلومینیوم خورده می‌شود. به این اتفاق خوردگی گالوانیک می‌گویند؛ برای توضیح فنی‌تر، توضیح خوردگی گالوانیک در ویکی‌پدیا را ببینید.

خوردگی گالوانیک در درایو، پاخور و قطعات آلومینیومی خطر جدی است. پس ضد خزه‌ی حاوی مس را روی آلومینیوم یا قطعاتی که با آن تماس الکتریکی دارند نزنید. فقط پوششی را انتخاب کنید که سازنده برای آلومینیوم تأیید کرده است.

ضد خزه روی استیل و شفت

برای اجرای رنگ ضد خزه پروانه کشتی روی استیل زنگ‌نزن باید بدانید سطح آن صاف است و چسبندگی بدون پرایمر مناسب ضعیف می‌شود. سطح را چربی‌زدایی کنید و فقط پرایمری را بزنید که در برگه‌ی فنی برای همان جنس آمده است.

ضد خزه‌ی باژاک در دسته‌ی پوشش‌های ضد خزه دریایی باژاک تک‌جزئی و عاری از قلع است و اکسید مس دارد. برای هر قطعه‌ی خاص، پیش از خرید از تیم فنی بپرسید که روی کدام جنس مجاز است. روی آلومینیوم، پوشش مسی را اجرا نکنید.

مطالب مرتبط  استریپ کوت چیست؟ اجرای لایه‌ی تقویتی روی جوش و لبه‌های فلز

ضد خزه خودصیقلی یا رهاسازی (فولینگ ریلیز)؟

برای پروانه دو رویکرد اصلی وجود دارد. اولی ضد خزه‌ی خودصیقلی و دومی پوشش رهاسازی یا Foul Release است.

ضد خزه‌ی خودصیقلی

این نوع در تماس با آب لایه‌ی سطحی را آهسته آزاد می‌کند و زیست‌کش را در معرض آب می‌گذارد. جریان آب روی پره سایش را بیشتر می‌کند، پس عمر پوشش روی پروانه ممکن است از بدنه کمتر باشد.

پوشش رهاسازی و ضد خزه‌ی سیلیکونی

پوشش رهاسازی یا ضد خزه‌ی سیلیکونی، سطحی لغزنده و بدون زیست‌کش می‌سازد. موجودات به‌سختی روی آن می‌چسبند و با حرکت یا شست‌وشو جدا می‌شوند. آلومینیوم هم به خاطر نبودن مس از این نظر خطر کمتری دارد.

این نوع رنگ ضد خزه پروانه کشتی نیز شرط دارد. معمولاً به لایه‌ی اتصال و سیستم کامل سازنده نیاز دارد و روی سطحی که زیاد حرکت نمی‌کند، به‌اندازه‌ی شناور فعال کارآمد نیست. پس فقط سیستم کامل یک سازنده را اجرا کنید.

ما برای این بخش هیچ ادعایی درباره‌ی محصول باژاک نداریم و عددی هم نمی‌دهیم. مشخصات واقعی را از برگه‌ی فنی بخوانید.

آماده‌سازی سطح و پرایمر پروانه

در رنگ ضد خزه پروانه کشتی بیشتر خرابی‌ها از آماده‌سازی ضعیف می‌آید، نه از خود رنگ. پیش از اجرای رنگ ضد خزه پروانه کشتی این مراحل را بروید:

  1. شناور را آب‌اندازی کنید و پروانه را بیرون بیاورید یا در داک به آن دسترسی بگیرید.
  2. صدف، جلبک و رسوب را کامل پاک کنید.
  3. نمک و چربی را با شست‌وشوی مناسب بردارید.
  4. فلز را به‌اندازه‌ی لازم، و نه بیشتر، زبر کنید تا به لایه‌ی سالم برسید.
  5. پرایمر سازگار با همان جنس فلز را طبق برگه‌ی فنی بزنید.
  6. پوشش نهایی را در فاصله‌ی زمانی مجاز اجرا کنید.

زمان خشک شدن، ضخامت و مصرف را از برگه‌ی فنی (TDS) محصول بخوانید. ما این اعداد را در مقاله نیاوردیم تا با داده‌ی رسمی اشتباه نشود.

شناور در حوضچه‌ی شناور تعمیرگاه؛ فرصت مناسب برای تجدید رنگ ضد خزه پروانه کشتی

بهترین زمان برای این کار همان توقف در داک است. درباره‌ی آن در داکینگ شناور باژاک و آب‌اندازی بعد از رنگ ضد خزه بیشتر بخوانید.

آند فداشونده (زینک) را رنگ نزنید

آند فداشونده برای محافظت از پروانه، شفت و سکان از خوردگی نصب می‌شود. این قطعه باید فلز لخت باشد تا فداکاری کند. اگر رنگش کنید، دیگر کار نمی‌کند.

هنگام اجرای رنگ ضد خزه پروانه کشتی، دور آندها را با نوار بپوشانید و سطح آنها را تمیز نگه دارید. اگر آند تقریباً مصرف شده است، همان موقع عوضش کنید. برای مرور اصول، راهنمای BoatUS درباره‌ی آند فداشونده مفید است.

زمان تجدید پوشش و بازدید

هیچ عدد ثابتی برای تجدید رنگ ضد خزه پروانه کشتی وجود ندارد. عمر پوشش به سرعت شناور، مدت توقف، دمای آب و نوع پوشش بستگی دارد. اگر عدد دقیق لازم دارید، آن را از برگه‌ی فنی بخوانید.

مطالب مرتبط  رنگ پلی یورتان دریایی؛ مقاومت UV، سیستم رنگ و تفاوت با اپوکسی روی بدنه و عرشه

راهکار عملی این است که پروانه را در هر آب‌اندازی یا غواصی بازدید کنید. اگر زبری، ریزش لایه، صدف یا خوردگی دیدید، تجدید پوشش را عقب نیندازید. خط آب را هم همین زمان ببینید؛ درباره‌ی آن رنگ خط آب کشتی را بخوانید.

اشتباهات رایج در رنگ ضد خزه پروانه کشتی

  • زدن رنگ بدنه‌ی معمولی روی پروانه.
  • اجرای پوشش مسی روی آلومینیوم یا درایو آلومینیومی.
  • رنگ کردن آند فداشونده.
  • ضخیم اجرا کردن پوشش و تغییر شکل پره.
  • سنباده‌ی بیش از حد و به‌هم‌خوردن بالانس.
  • نزدن پرایمر یا ناسازگاری پرایمر و پوشش نهایی.
  • خرید فقط با اتکا به قیمت و بدون خواندن برگه‌ی فنی.

برای مرور خطاهای خرید، اشتباهات رایج هنگام خرید رنگ ضد خزه را هم بخوانید.

انتخاب رنگ ضد خزه پروانه کشتی در پنج مرحله

این جمع‌بندی رنگ ضد خزه پروانه کشتی را به ترتیب نشان می‌دهد:

  1. جنس هر قطعه (برنز، استیل، آلومینیوم) را مشخص کنید.
  2. اگر آلومینیوم دارید، ضد خزه‌ی مسی را کنار بگذارید.
  3. نوع پوشش را انتخاب کنید: خودصیقلی یا رهاسازی.
  4. سطح و پرایمر را طبق برگه‌ی فنی آماده کنید.
  5. آند را دست‌نخورده نگه دارید و برنامه‌ی بازدید بگذارید.

سوالات متداول درباره‌ی رنگ ضد خزه پروانه کشتی

رنگ ضد خزه پروانه کشتی چیست؟

رنگ ضد خزه پروانه کشتی پوششی است که از چسبیدن جلبک و صدف روی پروانه، شفت و قطعات زیر آب جلوگیری می‌کند. چون پروانه سطح صاف و حساس دارد، پوشش آن را باید بر اساس جنس فلز و توصیه‌ی سازنده انتخاب کرد.

آیا می‌توان پروانه را با رنگ ضد خزه‌ی بدنه رنگ کرد؟

معمولاً بهتر است نه. رنگ بدنه برای سطح بزرگ و ثابت ساخته شده و روی پره‌ی در حال چرخش زود می‌ریزد. ضخامت اضافه هم شکل پره را عوض می‌کند. پوشش را بر اساس برگه‌ی فنی و توصیه‌ی سازنده انتخاب کنید.

ضد خزه‌ی مسی روی آلومینیوم خطر دارد؟

بله. مس از آلومینیوم نجیب‌تر است و در آب شور خوردگی گالوانیک ایجاد می‌کند. در نتیجه آلومینیوم خورده می‌شود. روی قطعات آلومینیومی فقط پوششی را بزنید که سازنده صراحتاً برای آلومینیوم تأیید کرده است. این خطر در آب شور بیشتر می‌شود و ترمیمش هزینه‌بر است.

ضد خزه روی برنز را چطور اجرا کنیم؟

سطح برنز را تمیز و چربی‌زدایی کنید، به‌اندازه‌ی لازم زبر کنید و پرایمر سازگار بزنید. سنباده‌ی زیاد بالانس پره را به هم می‌زند. برای مشخصات اجرا فقط به برگه‌ی فنی و سازنده‌ی پروانه تکیه کنید. اگر پروانه گران‌قیمت است، قبل از اجرا با سازنده‌ی آن مشورت کنید.

پوشش رهاسازی (فولینگ ریلیز) چه فرقی با ضد خزه‌ی خودصیقلی دارد؟

ضد خزه‌ی خودصیقلی با آزاد کردن تدریجی زیست‌کش جلوی رشد را می‌گیرد. پوشش رهاسازی سطحی لغزنده و بدون زیست‌کش می‌سازد که موجودات روی آن نمی‌چسبند. سیلیکونی‌ها معمولاً به لایه‌ی اتصال و سیستم کامل سازنده نیاز دارند. این تفاوت در انتخاب بین دو نوع پوشش تعیین‌کننده است.

آیا آند زینک را باید رنگ کرد؟

نه. آند فداشونده باید فلز لخت بماند تا از پروانه و شفت در برابر خوردگی محافظت کند. هنگام رنگ‌زدن آن را با نوار بپوشانید و اگر تقریباً مصرف شده است، قبل از پایان آب‌اندازی تعویضش کنید. دور آند را بدون رنگ بگذارید تا اثر محافظتی آن کم نشود.

استعلام ضد خزه‌ی دریایی باژاک برای شناور شما

برای رنگ ضد خزه پروانه کشتی هم جنس قطعه و هم نوع شناور اهمیت دارد. جنس پروانه، شفت و درایو، نوع شناور و محل فعالیت را بنویسید تا تیم فنی، سیستم مناسب و قیمت و موجودی را برایتان استعلام کند.

استعلام قیمت و سفارش پوشش‌های ضد خزه دریایی باژاک

بیشتر بخوانید